Goed verhaal! Alleen wel een nuance die ik vaker probeer te maken in dit forum.
Er wordt vaak voorgesteld alsof de serotonine 'op' raakt. Maar of dat het geval is, dat is eigenlijk heel lastig te meten. Probeer maar eens neuronen na te gaan of er ergens nog een molecuultje 5-HT over is gebleven. Dat is dus lastig. Laten we het even op een ongeverifieerde bewering houden, want ik zou niet per se willen zeggen dat dit niet klopt:
Wat een minstens zo belangrijk proces is, zijn receptoren die zichzelf ongevoelig maken voor stimulatie. Dat is een reactie die valt onder de 'farmacodynamiek', wat een wetenschappelijke term is voor het proces waarmee het lichaam reageert op een bepaalde middel. Receptoren kunnen zichzelf ongevoeliger maken door zich (deels) terug te trekken in de cel. Op die manier ontstaat er tolerantie. Dan maakt het dus niet meer zoveel uit of er veel of weinig serotonine in de synapsspleet is want neuronen reageren er gewoon niet meer op. Die ongevoeligheid voor stimulatie kun je dus wel meten (in diermodellen) met een zogenaamde flenfluramine challenge. Dan wordt een serotonine-agonist toegediend waarvan de mate van stimulatie bekend is, en elke verminderde respons op dat middel is een teken van verminderde gevoeligheid
Daarnaast is er discussie over de vraag of MDMA neurotoxisch is. Als daarvan sprake is dan sterft een hersencel af (meestal vanwege oxidatieve stress). Dat is een probleem omdat die hersencellen nauwelijk teruggroeien en er dan dus al snel sprake is van blijvende schade. Uit onderzoek tussen grofweg 1980 - 2000 is in diermodellen wel (redelijk heftige) neurotoxiciteit aangetoond. Het 'probleem' (of eigenlijk de mazzel) is dat we dat bij mensen dan weer niet zo heftig terugzien. Daarvoor zijn verschillende mogelijke verklaringen: tijdens de onderzoeken die neurotoxiciteit aantonen worden heel hoge doses gebruikt gedurende lange tijd om het effect te maximaliseren. Het is mogelijk dat mensen minder hoge doses nemen, en het is ook mogelijk dat mensen minder heftig reageren op hoge doses.
Neurotoxiciteit bij mensen aantonen is alleen een stuk lastiger, omdat je dan eigenlijk kinderen (of jongvolwassenen) die nooit MDMA hebben gebruikt een flinke dosis MDMA zou moeten geven om daarna de schade te meten (bij voorkeur door het brein in plakjes te snijden en onder de microscoop te leggen). Zulk onderzoek vinden we bij dieren wel maar bij mensen niet ethisch. Daardoor weten we niet zo goed hoe sterk de neurotoxiciteit bij mensen is.
Wel zijn er wetenschappelijke onderzoeken gedaan met MDMA door de organisatie MAPS. De psychiaters die betrokken zijn bij dat onderzoek vinden niet de klachten die je zou verwachten bij neurotoxiciteit. Dus op basis daarvan wordt verwacht dat MDMA bij mensen niet zo neurotoxisch is als werd verwacht op basis van de diermodellen. Een belangrijke MAAR daarbij is dat mensen binnen dat onderzoek hoogstens 160 milligram MDMA toegediend kregen, én dat ze maximaal drie keer een dosis kregen. Het is mogelijk (en zelfs plausibel) dat er geen lineaire maar een exponentiële relatie bestaat tussen de dosis en neurotoxiciteit. Dan zou de schade van één hoge dosering dus heel veel groter kunnen zijn dan een paar keer een lagere dosis. Ik ben zelf ook aanhanger van dat idee. En daarom vind ik het ook relevant dat in dit topic veelvuldig werd gewaarschuwd voor zulke hoge doseringen.
@Geneesmiddel vat namelijk correct samen waarom het een probleem is om specifiek dit systeem te beschadigen:
Nog even een disclaimer waarom ik hier de betweter uithang:
Ik vind het belangrijk om onderscheid te maken tussen de aanvoer van serotonine en de respons van neuronen op die aanvoer. Beide 'problemen' hebben namelijk een andere aanpak nodig. Bij tolerantie kun je weinig anders doen dan een tijdje niks gebruiken en dan wachten tot het lichaam zich weer aanpast aan de normale omstandigheden. Bij een tekort aan serotonine kun je nog gaan proberen om dingen te gaan bijslikken zoals 5-HTP of L-tryptofaan (hoewel dat de biosynthese van 5-HT niet versnelt). Bovendien vormt de tolerantie van 5-HT-neuronen een meer passende verklaring voor de oplopende bijwerkingen (waaronder hallucinaties). Dat effect wordt namelijk rebound-effect genoemd, en dat effect zie je wel meer bij drugs. Denk bijvoorbeeld aan de beruchte ontwenningsverschijnselen van benzodiazepines
En nog even for the record: ik denk dus dat er sprake is van meerdere effecten tegelijkertijd: tolerantie, neurotoxiciteit en verminderde release van serotonine (en andere neurotransmitters)